ÇANAKKALE TURİZMLE PATLAMA YARATACAK

BÜLEND ENGİN: ÇANAKKALE TURİZMLE PATLAMA YARATACAK
Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bülend Engin, aylık ekonomi dergisi Capital'in Mart sayısında yayımlanan Çanakkale ekinde soruları yanıtladı.

Capital dergisinde yer alan röportaj şöyle: Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası (ÇTSO), tarıma dayalı sanayi, inşaat, dayanıklı tüketim malı satışı, yolcu ve yük taşımacılığı, turizm ve konaklama gibi alanlarda faaliyet gösteren 4 bin 942 üyesiyle 2023 yılına odaklanıyor. ÇTSO’nun yat limanı, Kongre ve Fuar Merkezi başta olmak üzere kente büyük katkı sağlayacak projeler geliştirdiğini belirten ÇTSO Başkanı Bülend Engin, “Resmin bütününe baktığımızda Çanakkale’nin yıldızı parlıyor diyebilirim” şeklinde konuşuyor. Çanakkale, Asya ile Avrupa’nın, Marmara ile Ege’nin buluştuğu bir konumda yer alıyor. Medeniyetlerin, kültürlerin ve tarihin kesişme noktası olarak değerlendirilen kent, Türkiye ortalamasının üzerindeki nitelikli işgücü ve eğitim seviyesine rağmen yatırım eksikliğinden dolayı bu gücünü kullanamayan bir il görünümünde. Oysa Çanakkale, eğitimden çevre korumaya kadar birçok değişik kriterin yer aldığı 2011 Yaşanabilir Kentler sıralamasında 81 il arasında 25’inci sırada yer alıyor. İnsani Sermaye Endeksi’nde 3’üncü sırada, eğitimde ise 7’inci sırada yer almasıyla dikkat çeken kent, sahip olduğu rekabet gücü potansiyeli ile Denizli, Balıkesir, Kayseri, Gaziantep gibi kentleri geride bırakıyor. Çanakkale’nin sahip olduğu insan gücü ve coğrafi konumunu turizm, bilişim ya da ileri teknoloji gerektiren sanayi gibi alanlarla buluşturması gerektiğini söyleyen Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bülend Engin, yat limanı, kruvaziyer limanı gibi projelerle Çanakkale adının ekonomi dünyasında duyulmaya başladığını söylüyor. “ÇTSO’nun bir yıldan kısa bir sürede tamamlayarak Çanakkalelilerin hizmetine sunduğu Kongre ve Fuar Merkezi, kongre turizmi konusunda yeni bir pencere açtı” diyen ÇTSO Başkanı Bülend Engin, dergimizin sorularını yanıtladı: Çanakkale ekonomisinin Türkiye açısından önemi nedir? Kent, son yıllarda gelişme ve büyüme anlamında nasıl bir performans ortaya koyuyor? Güney Marmara’nın ekonomik gelişimi için Çanakkale’nin demir, deniz ve karayolu lojistik altyapısı büyük önem arz ediyor. Ülkemizde konumuyla İstanbul’a eşdeğer tek coğrafya Çanakkale’dir. Bu konumuna karşın yıllardır ulaşılamayan, dış yatırımlara kapalı bir yapıda kalan Çanakkale, rekabet gücü avantajıyla son yıllarda yatırımcıların yakın ilgi alanına girmeye başladı. Yapılan sıcak asfalt duble yollar lojistik önemi artırıyor. Gelibolu-Lapseki köprü geçişi gündemde. Havaalanımızın pisti dünya standartlarına uygun hale geliyor. Gestaş deniz ulaşımı konusunda başarılı bir gelişim içinde. Antik kentin yakınlarında projelendirilen Troya Müzesi’nin inşaatı yakında başlıyor. Yoğunlaşan bu altyapı yatırımları ve kentin gelişimi için ortaya konulan yat limanı, kruvaziyer limanı gibi projeler Çanakkale adını ekonomi dünyasında duyurmaya başladı. Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası’nın bir yıldan kısa bir sürede tamamlayarak Çanakkalelilerin hizmetine sunduğu Kongre ve Fuar Merkezi, kongre turizmi konusunda yeni bir pencere açtı. Bu gelişmeleri tek bir karede birleştirdiğimizde Çanakkale’nin yıldızı parlıyor diyebiliriz. Şu anda Çanakkale ekonomisi ne durumda? Son bir yılda il ekonomisinde yaşanan en önemli değişimler neler oldu? Çanakkale zeytinyağında bir numaradır. Adını tek tek sayamayacağım birbirinden üstün birçok üretici ve ihracatçı markamız ile birlikte; Kale Grubu, İçdaş, Akçansa, Gestaş, Dardanel, Tahsildaroğlu, ve Doğtaş gibi alanında Türkiye’nin önde gelen şirketlerine ev sahipliği yapmaktayız. Bağlarımızda ülkemizin aranan üzümleri yetişmekte. Boğazın rüzgarıyla beslenen, benzersiz iklimi ve toprağı ile tatlanan üzümlerimizden birçok markamızla ödüllü nadide şaraplar üretilmekte. Kaliteli hizmetleriyle butik otellerimiz konaklamada tercih edilen oteller olmakta. Müteahhitlerimiz sektörlerinde büyük gelişim içinde. Çanakkale’ye güzel yapılar kazandırıyorlar. Madencilik geçmişten günümüze her zaman önemini korudu. Güçlü madencilik firmalarımız var. Ancak sanayide çalışanların toplam istihdama oranı bakımından Türkiye ortalamasının altında yer alıyoruz. Şu an tarım en önemli ekonomik faaliyet alanımız. Son yıllarda tarıma dayalı sanayi kolları gelişiyor. Oysa Çanakkale yatırım konusunda İstanbul’a oranla daha avantajlı. Çünkü İstanbul’un üç katı uzunlukta bir boğazımız var ve kıyıları İstanbul gibi yağmalanmamış bir kent. Yatırım için her şeyimiz mevcut. Çanakkale, AB Çevre Mevzuatı ve Çevre Bakanlığı Çevre Yönetmeliği kapsamında yapılacak her türlü üretime açık. ÇTSO, Çanakkale’de teknolojik, katma değeri yüksek; endüstri, tarım ve turizm dallarındaki üretimleri destekleyen bir vizyona sahip. Çanakkale olarak denizi ve boğazımızı çok önemsiyoruz. Onlar, bizim geleceğe bakan yüzümüz. Kent, yarımadası, adaları, boğazı, sahilleri, konumuyla benzersiz güzelliklerle donanmış durumda.. Çanakkale 1915 destanını yaşamış bir coğrafya. Bu tarihin mirasçıları olarak ülkemiz geleceğine ekonomik gelişimde adını başarılarla yazdıracak bir potansiyele ve ruhumuz var. ÇTSO yönetimi olarak Çanakkale’de işsizlikle mücadele konusunda en ön saflarda yer alıyoruz. Yoksulluk ile mücadele, yeni iş alanları yaratmakla, yatırım ve üretimle olur. Bundan dolayı Çanakkale’de ticaret ve sanayiyi güçlendirmeyi, yatırım ve üretimi artırmayı hedefliyoruz. Turizm konusu Çanakkale ve ÇTSO için ayrı bir önem taşıyor. Bu konuda ne gibi çalışmalar yapılıyor, neler hedefleniyor? Çanakkale, gerek bulunduğu coğrafi bölge, gerekse tarihi ve turistik özellikleriyle turizm konusunda ülkenin en önemli kentlerinden biri. Kentimizin tarihi ve turistik özellikleri her zaman ön plandaydı. Truva ve Assos antik kentlerini bilmeyen yoktur. Aleksandreia Troas, Apollon Smintheion, Parion gibi günışığına yeni çıkarılan antik kentlerimiz de var. Boğaz, Şehitlik, Gelibolu yarımadası, Kaz dağları, Bozcaada ve Gökçeada gibi önemli turistik noktalarımız her geçen gün daha çok ilgi topluyor. Ayrıca, Yunanistan ile denizden sınır kentiyiz ve bu da bize Yunan adalarına ulaşım konusunda önemli fırsatlar yaratıyor. Bu değerlere sahip olan bir kent çok daha fazla turist almalı ve otellerimizde daha fazla konaklama olmalı diye düşünüyorum. Bununla ilgili birkaç rakam vermek istiyorum; 2011 yılında yabancı turistler Türkiye’de toplam 101,5 milyon geceleme yaptılar. Çanakkale’deki geceleme sayısı ise tüm ilçelerle beraber 560 bindir. Maalesef Türkiye’nin sadece yüzde 0,5’i kadardır. Türkiye’de yabancıların ortalama kalış süresi 4 gün. Buna karşılık Çanakkale’de sadece 1,3 gün. Amacımız bu süreyi artırmak, Çanakkale’yi geçip gidilen değil, kalınan bir kent haline getirmek. Bakın İstanbul’da 2011’de 8 milyon olan turist sayısı 2012’te 9,3 milyona çıktı. Bunun önemli bölümü de denizyoluyla geliyor. Çanakkale’ye karayolunun yanı sıra boğazımızdan geçip giden yüz binlerce turisti getirmek neden mümkün olmasın? Bu nedenle Çanakkale’nin kruvaziyer limanı olmalı ve Çanakkale kruvaziyer turizmindeki potansiyelden payını almalı diye düşünüyoruz. Çanakkale’ye turizmde çağ atlatacağını düşündüğümüz ve gönülden destek verdiğimiz kruvaziyer limanı projesinde önemli gelişmeler oldu. Valimiz Güngör Azim Tuna yaptığı açıklamada, kruvaziyer limanını iki yıl içinde bitirip, Çanakkale’ye 2015’te aynı anda iki geminin yanaşabileceği bir iskele kazandıracaklarını söyledi. Bu Çanakkale için çok güzel gelişmelerin müjdecisidir. Çanakkale’nin yatırımcıya sunduğu olanaklar neler? İl hangi açılardan yatırımcı için cazip? Master plan çalışmaları devam ediyor. Türkiye’de master planı olmayan iki ilden biriyiz. Ticaret, turizm ve her alanda gelişim için bölgemizin potansiyellerini birbirini destekler şekilde ekonomiye kazandırmak master plan dahilinde mümkün olacak. Lojistik altyapısıyla Güney Marmara ekonomik gelişimde ülkemizin dünyaya açılan penceresi olacak bir donanım kazanmalıdır. Planımız ve donanımımız olduğunda Çanakkale bunun içini dolduracak yatırım cazibesi, potansiyel güç, girişimci ve nitelikli insan birikimine sahiptir. Çanakkale coğrafyası, iklimi, nitelikli insan kaynağı ve benzersiz konumu ile turizm, lojistik, tekno-sanayi, enerji gibi konularda öne çıkmaya başladı. Çanakkale’ye ve bölgemize gelecek yatırımların tek bir sektörden olmayacağını düşünüyoruz. Gelecek yatırımlar domino etkisi yaratacaktır. Sanayi yatırımlarını ardı sıra turizm, eğitim, sağlık gibi diğerleri takip edecek ve inanıyorum ki yakın gelecekte Çanakkale Türkiye’nin parlayan yıldızı olacak. Çanakkale ekonomisinde üretimde, istihdamda, yapılan yatırımlarda canlanma söz konusu mu? Çanakkale’de tarıma dayalı sanayinin ön plana çıkması normaldir. Tarımsal üretimin bu kadar yoğun olduğu kentimizde, bu ürünleri işleyerek markalaştıran tesisler de artacaktır. Bu arada enerji ve özellikle rüzgâr enerjisi alanında yatırımlar hız kazanacak görüşündeyiz. Önümüzdeki 5 yılda mevcut koşullarda yeni fabrika sayısının Çanakkale ve Biga’daki OSB’lerle birlikte 40’a ulaşması beklenebilir. Biz Çanakkale’nin geleceğinden umutluyuz. Eğer master plan dahilinde endüstri bölgesi ve serbest ticaret bölgesi kurulursa, fabrika sayısı misli misli artar. Bu projeler gerçekleşirse, birbirini bütünleyen, geliştiren, iş ve istihdam yaratacak sanayi yatırımlarının önü açılacaktır. Çanakkale, yatırım için akla ilk gelen bölge haline gelir. Çanakkale üretimin yanında bir turizm kentidir. Potansiyeli gereği kentimizde turizm yatırımları her zaman gündemdedir. Çanakkale merkez sahili sadece rant peşinde koşmayan, turizm, sağlık, üniversite gibi üretim amaçlı yatırımlara açık olmalı. Çanakkale’nin Lapseki’den Bandırma’ya kadar olan kuzey sahillerini üretimle değerlendirmeliyiz. Çanakkale’den Edremit Körfezi’ne kadar olan güney sahillerimiz ise kesinlikle turizme ayrılmalı. Buralara rant amaçlı konutlar yerine ülkemize döviz kazandıran turistik tesisler inşa edilmeli. Son yıllarda Çanakkale’nin gündemindeki en önemli olaylar ve projeler neler? Bu projeler tamamlandığında ilde nasıl bir değişim yaşanacak? Çanakkale tüm kesimleriyle Gelibolu Savaşları’nın 100’üncü yılı olan 2015’e odaklanmış durumda. Valimizin, 2015 yılı için kentin tüm dinamiklerini bir araya getirerek yaptığı çalışmalar ve Troya Müzesi’nin en geç 2014 sonbaharında bitirilmesi gerektiği yolundaki açıklamaları da memnuniyet verici olduğu kadar, bizleri Çanakkale’ye daha fazla hizmet konusunda teşvik ediyor. 2013, Çanakkale için 2015’e hazırlık yolunda kritik bir yıldır. 2015 büyük fırsattır ve 2013 yılında Çanakkale’ye kazandıracaklarımız bu sınavdan başarıyla geçmemizi sağlayacaktır. ÇTSO olarak 2015 için çeşitli projeler geliştirdik. Bunların başında, Çanakkale’de savaşmış uluslardan gelecek katılımcıların, atalarının bu topraklarda verdikleri mücadeleye bire bir tanık olmalarını sağlamak ve Çanakkale ruhunun yaşayarak öğrenilmesine ve anlaşılmasına hizmet edecek uluslararası bir yarışma formatı niteliğinde “Çanakkale’nin Gücü” yarışmasını düzenleyeceğiz. Bir diğeri de Çanakkale Boğazı’nın akıntılı sularının bağrında uyuyan nice tanıkları keşfetmemize, seslerini duymamıza izin verecek bir “Su Perdesi”dir. Boğaz’ın kıyısında 10 metre yüksekliğindeki, 30 metre enindeki bu dev su perdesi, cesaretle savaşılan yerde bir tarih öğretisi niteliğinde olacaktır. Ayrıca ÇTSO bünyesinde Çanakkale Evi projesiyle; gerek ülkemizin dört bir yanından gelen ziyaretçi ve araştırmacılara, gerekse yurtdışından çeşitli yollarla gelecek turistlere Çanakkale hakkındaki bütün eserleri, ürün ve lezzetleri bir arada sunarak tanıtacağımız bir mekân yaratacağız. Çanakkale’nin 2012 yılı ihracat rakamı ve 2013 yılı ihracat hedefini açıklar mısınız? Odamız kayıtlarına göre, 2011 yılında Çanakkale’den 1 milyar 543 milyon dolarlık ihracat, 2 milyar 66 milyon dolarlık ithalat yapıldı. İhracat 2012’nin ilk yarısında ise 1 milyar 12 milyon doları buldu. Çanakkale’den ihracat, ağırlıklı olarak demir çelik, çimento, seramik ürünleri, işlenmiş gıda ürünleri alanlarında yapılıyor. Çanakkale’ye hem sanayi hem de turizm alanında yeni yatırımlar geleceğine, Çanakkale’nin bir yatırım merkezi olacağına inancımız tamdır. Üyelerimizin rekabet gücünü artırarak bölge ve ülke kalkınmasına katkı sağlamak bizim en önemli görevimiz. Çanakkale’nin üretimde ve ihracatta önemli sıçrama yapacağına inanıyorum. Türkiye Cumhuriyetin 100’üncü yılına odaklandı. Çanakkale’nin 2023 yılı planı var mı? 2023 yılına gelindiğinde Çanakkale Boğaz Köprüsü ve Tekirdağ-Çanakkale-Balıkesir Otoyolu projesinin tamamlanmış olduğunu görmek istiyoruz. Ulaştırma Bakanımız Binali Yıldırım da hedeflerinin projeyi 2023 yılına kadar gerçekleştirmek olduğunu belirtiyor. Köprü yapımı planlanırken çevre sahil bandımızı ülkemiz ekonomisine ivme kazandıracak, küresel rekabet gücümüzü geliştirecek, yüksek katma değer üretecek sanayi ve ticaret yatırımları için değerlendirmeyi düşünmeliyiz. Çanakkale Boğaz Köprüsü sadece ulaşım yapısı olmamalı. Aynı zamanda Güney Marmara’nın gelişim projesi olarak planlanmalı. 2023 yılı için biz iş adamlarına düşen ise, üretime, istihdama, rekabet gücümüze ve 2023 ihracat hedefimize öncelik vermek olacak. Bunun için geçmişe takılmadan gözümüzü geleceğe çevirmeliyiz. Laf yerine iş yaparak Çanakkale’yi hak ettiği geleceğe hazırlamalıyız. TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK ÇİFTLİĞİ ÇANAKKALE ÇTSO, 4 bin 942 üyeye sahip. Sektörel dağılımında tarıma dayalı sanayi, inşaat, dayanıklı tüketim malı satışı, yolcu ve yük taşımacılığı, turizm ve konaklama ön plana çıkıyor. 2011 yılı itibariyle il genelinde 50 ve üzerinde işçi çalıştıran üretim tesisi sayısı 89’a çıktı. Bu rakama küçük tesisler ve madencilik, enerji alanındaki yatırımlar dahil değil. Odaya kayıtlı olan 4 bin 942 üyenin 959’u üretime yönelik çalışıyor. Bunların yüzde 58 gibi bir çoğunluğu gıda sektöründe üretim yapıyor. Yüzde 23,5 payı olan 225 şirket madencilik, taş ve toprağa dayalı sanayide, yüzde 18,5 pay sahibi 178 şirket de imalat sanayinde istihdam yaratıyor. Odadan kapasite raporu alarak fiilen üretime devam eden 188 şirketin 90 adedi gıda sektöründe üretim yapıyor. Bunların 20’si beyaz peynir, 19’u zeytin ve zeytinyağı, 10’u süt ürünleri ve 6’sı da şarap üreticisi. Ana gruplara göre ise yüzde 48 gıda, yüzde 14,5 madencilik, yüzde 37,5 imalat sanayi olarak dağılıyor. Tarım ve tarıma dayalı sanayi ile büyüyen Çanakkale, iklim ve toprak özellikleriyle ülkenin en büyük çiftliği halinde. İşlenmiş deniz ürünleri, beyaz peynir, yoğurt, zeytin ve zeytinyağı ile şarap üretiminde ulusal ölçekte önemli bir pay sahibi. Bu ürünlerde önemli markalarla üretim yapılıyor. Ezine beyaz peynirde, Ayvacık zeytin ve zeytinyağında, Bozcaada şarapta markalı ürünleriyle dikkat çekiyor. ÇANAKKALE OSB YATIRIMCILARI BEKLİYOR Çanakkale’de iki adet Organize Sanayi Bölgesi bulunuyor. Bunlardan biri Çanakkale Merkez’de diğeri ise Biga’da yer alıyor. Çanakkale OSB’de bulunan 67 parselden 48 adedi yatırımcılara tahsis edilmiş durumda. Bunlardan 22 yatırımcı inşaatını tamamlayarak üretime geçti. 16 yatırım ise henüz inşaat ve proje aşamasında. Her türlü altyapısı tamamlanmış olan Çanakkale OSB’de orman ürünleri ve inşaat malzemeleri sektörü başı çekiyor. Biga OSB’de ise 58 adet parselin 54 adedinin yatırımcılara tahsisi yapıldı. 13 işletme faaliyete geçti, 15 adedi henüz inşaat ve proje aşamasında. 13 fabrikayla yaklaşık 250 kişiye istihdam sağlayan Biga OSB’de iki adet Yunanlı yatırımcı da faaliyet gösteriyor. Artan talep nedeniyle OSB yönetimi bölgenin yanındaki tarım arazilerini kamulaştırmak suretiyle bünyesine katmak için çalışmalara başladı. Biga ilçesi ÇTSO bünyesinde yer almamasına rağmen önemli üreticiler barındırıyor. ÇTSO, İLK İŞ OLARAK YAT TURİZMİ VE KONGRE MERKEZİ İÇİN HAREKETE GEÇTİ ÇTSO yönetimi olarak göreve gelir gelmez, Çanakkale’nin bir başka çok önemli eksiği olan kent merkezine bir marina inşa etmek için çalışmalara başladık. Marmara Denizi’ndeki marinalardan yola çıkarak Güney Ege ve Akdeniz sahillerine inen yatların uğrak noktası olmayı hedefleyen marinanın inşası için gerekli ÇED Raporu alındı ve süreç devam ediyor. Turizm konusunda bir başka önemli girişimimiz de ÇTSO Kongre ve Fuar Merkezi’dir. Çanakkale’de uzun yıllardır eksikliği hissedilen, her türden toplantının yapılabileceği salonlara sahip olan kongre ve fuar merkezi ile Çanakkale’nin kongre turizminden pay alması için de çalışacağız. Üyelerimizin katkılarıyla elbirliğiyle yaptığımız bu merkez, her türlü sergi ve fuar düzenleme imkanı da sağlıyor.